آیا انسان هم می‌تواند چشمش را مثل حلزون بازسازی کند؟

چشم‌های معجزه‌گر حلزون سیب؛ گامی به سوی ترمیم بینایی انسان؟

گاهی بزرگ‌ترین کشفیات علمی وقتی اتفاق می‌افتند که دانشمندان دنبال چیز دیگری می‌گردند. تازه‌ترین مثالش، حلزون سیب طلایی است؛ موجودی کوچک اما شگفت‌انگیز که می‌تواند چشم از دست‌رفته‌اش را در کمتر از یک ماه دوباره بسازد!

کشف اتفاقی که مسیر تحقیقات را عوض کرد

دکتر آلیس آکورسی، مشغول بررسی راهکارهایی برای کنترل حلزون‌های مهاجم مزارع کاهوی ایتالیا بود که از سوی دکتر آلهاندرو سانچز آلوارادو پیشنهادی عجیب دریافت کرد: «آلیس، امتحان کن ببینی چشم این حلزون‌ها بعد از قطع شدن دوباره رشد می‌کند یا نه.»
نتیجه حیرت‌انگیز بود؛ نه‌تنها چشم‌ها دوباره رشد کردند، بلکه ساختار کامل و عملکرد بینایی بازگشت. همین کشف، حلزون سیب را به یک مدل پژوهشی برای بررسی مکانیزم‌های ژنتیکی بازسازی اندام‌های حسی تبدیل کرد.

چهار مرحله بازسازی چشم در حلزون

فرآیند بازسازی در این موجود، دقیق و سازمان‌یافته است:

این سرعت و هماهنگی، حتی برای زیست‌شناسان هم شگفت‌آور است.

ارتباط با انسان؛ آیا بینایی ما هم بازسازی‌پذیر می‌شود؟

انسان فقط مرحله اول یعنی ترمیم زخم را انجام می‌دهد و بقیه مراحل متوقف می‌شوند. یکی از کلیدهای این معما، ژن pax6 است که در رشد چشم مهره‌داران و حتی مگس میوه نقش دارد. جالب اینکه بسیاری از ژن‌های فعال در بازسازی چشم حلزون، همان‌هایی هستند که در رشد چشم انسان نقش دارند.

این شباهت ژنتیکی نشان می‌دهد که شاید در آینده بتوان از این الگو برای طراحی درمان‌هایی الهام گرفت که آسیب‌های جدی چشم انسان را ترمیم یا حتی بینایی ازدست‌رفته را بازگرداند.

شما فکر می‌کنید علم چه زمانی می‌تواند این توانایی را برای انسان‌ها ممکن کند؟