مقایسه ایکس باکس و پلی استیشن؛ بررسی تخصصی ویژگی ها، مزایا و معایب هر کنسول

ایستادن بر سر دوراهی خرید یک کنسول بازی با قیمت‌های امروزی، بیشتر شبیه به یک تصمیم‌گیری استراتژیک مالی است تا صرفاً انتخاب یک وسیله سرگرمی. احتمالاً شما هم با شنیدن نظرات ضد و نقیض اطرافیان که یکی از شاهکارهای انحصاری سونی می‌گوید و دیگری روی صرفه اقتصادی سرویس‌های مایکروسافت تاکید دارد، دچار تردید شده‌اید. انتخاب اشتباه در این بازار فقط به معنای از دست دادن چند بازی خاص نیست، بلکه می‌تواند هزینه‌های جاری سنگینی را در بلندمدت به شما تحمیل کند و لذت تجربه نسل نهم را به دغدغه‌ای همیشگی تبدیل سازد.

این مقاله از جیب استور، دقیقاً برای شفاف‌سازی همین مسیر و پایان دادن به سردرگمی شما طراحی شده است. ما در اینجا قرار نیست فقط اعداد و ارقام خشک سخت‌افزاری را با هم مقایسه کنیم؛ بلکه می‌خواهیم تجربه واقعی زندگی با پلی استیشن 5 و ایکس باکس سری ایکس را در شرایط ایران زیر ذره‌بین ببریم. از تفاوت‌های ظریف دسته‌ها و عناوین انحصاری گرفته تا بررسی دقیق ارزش سرویس‌های اشتراکی، همه چیز را موشکافی می‌کنیم تا در نهایت بتوانید متناسب با بودجه و سلیقه خود، هوشمندانه‌ترین گزینه را انتخاب کنید.

 مقدمه‌ای بر دو رقیب دیرینه؛ سونی در برابر مایکروسافت

دنیای بازی‌های ویدیویی سال‌هاست که شاهد یک رقابت جذاب و نفس‌گیر بین دو غول بزرگ تکنولوژی است: شرکت ژاپنی سونی با برند پلی استیشن و شرکت آمریکایی مایکروسافت با برند ایکس باکس. این رقابت دقیقاً شبیه به دو قطبی‌های معروفی مثل بنز و بی ام و یا پپسی و کوکاکولاست؛ هر کدام طرفداران سرسخت خودشان را دارند و هر کدام تلاش می‌کنند با ارائه امکانات بهتر، جای بیشتری در خانه‌ی گیمرها باز کنند. اما در نهایت، برنده‌ی واقعی این رقابت ما کاربران هستیم که با گزینه‌های متنوع و پیشرفته‌تری روبرو می‌شویم.

 نگاهی کوتاه به فلسفه ساخت کنسول‌های نسل نهم

وقتی صحبت از نسل نهم می‌شود، منظورمان جدیدترین و پیشرفته‌ترین سری از دستگاه‌های بازی است که از سال 2020 وارد بازار شده‌اند. اما نگاه سونی و مایکروسافت به این نسل کاملاً متفاوت است.

فلسفه‌ی سونی در طراحی پلی استیشن 5، تمرکز بر تجربه‌ی حسی و غوطه‌وری در بازی است. آن‌ها می‌خواهند شما نه تنها بازی را ببینید، بلکه آن را احساس کنید. به همین دلیل روی دسته‌های بازی بسیار پیشرفته و سرعت بارگذاری فوق‌العاده سریع تمرکز کرده‌اند تا مرز بین دنیای واقعی و بازی کمرنگ شود.

در سمت دیگر، مایکروسافت با ایکس باکس‌های جدیدش به دنبال ایجاد یک اکوسیستم (مجموعه‌ای از خدمات هماهنگ) در دسترس و منعطف است. شعار آن‌ها این است: هر جا و هر زمان بازی کنید. مایکروسافت بیشتر روی سرویس‌های اشتراکی و قدرت سخت‌افزاری خالص تمرکز کرده تا دسترسی به بازی‌ها را برای همه راحت‌تر و ارزان‌تر کند. هر دو شرکت از حافظه‌های SSD (نوعی حافظه ذخیره‌سازی بسیار پرسرعت که جایگزین هارد دیسک‌های قدیمی شده است) استفاده کرده‌اند تا صفحه‌های انتظار طولانی برای همیشه حذف شوند.

معرفی مدل‌های فعلی بازار: PS5 در برابر Xbox Series X و Series S

برای اینکه انتخاب درستی داشته باشید، ابتدا باید بدانید که دقیقاً چه گزینه‌هایی روی میز است. در حال حاضر سه مدل جدید و اصلی در بازار وجود دارد که هر کدام ویژگی‌های خاص خودشان را دارند:

• پلی استیشن 5 (PS5): کنسول سونی در دو مدل استاندارد و دیجیتال عرضه می‌شود. تنها تفاوت این دو مدل در وجود دیسک‌خور (درایو نوری) است. اگر دوست دارید دیسک فیزیکی بازی‌ها را بخرید و در قفسه‌ی اتاق‌تان نگه دارید، مدل استاندارد مناسب شماست. اما اگر فقط بازی‌ها را دانلود می‌کنید، مدل دیجیتال که کمی ارزان‌تر است، گزینه‌ی بهتری خواهد بود. هر دو مدل از نظر قدرت گرافیکی کاملاً یکسان هستند.
• ایکس باکس سری ایکس (Xbox Series X): این دستگاه، پرچمدار و قدرتمندترین کنسول مایکروسافت است. ظاهری شبیه به یک برج سیاه مکعبی دارد و برای کسانی ساخته شده که تلویزیون‌های 4K (تلویزیون‌هایی با وضوح تصویر بسیار بالا و چهار برابر شفاف‌تر از HD) دارند و می‌خواهند بازی‌ها را با بالاترین کیفیت ممکن تجربه کنند. این مدل دارای درایو نوری است و می‌توانید دیسک‌های بازی را در آن قرار دهید.
• ایکس باکس سری اس (Xbox Series S): این کنسول کوچک‌ترین و ارزان‌ترین عضو خانواده‌ی نسل نهم است. سری اس سفید رنگ و بسیار جمع‌وجور است و دیسک‌خور ندارد (یعنی فقط باید بازی‌ها را دانلود کنید). قدرت گرافیکی آن کمتر از برادر بزرگترش یعنی سری ایکس است، اما تمام بازی‌های جدید را با سرعت بالا اجرا می‌کند. این دستگاه برای کسانی که بودجه‌ی کمتری دارند یا تلویزیون 4K ندارند، یک گزینه‌ی طلایی و اقتصادی محسوب می‌شود.

زبان طراحی و کیفیت ساخت؛ کدام کنسول در خانه‌ی شما زیباتر است؟

وقتی تصمیم به خرید یک کنسول بازی می‌گیرید، نباید فراموش کنید که این دستگاه قرار است برای چندین سال، عضوی ثابت در دکوراسیون اتاق نشیمن یا اتاق خواب شما باشد. بنابراین، علاوه بر قدرت فنی، ظاهر و ابعاد دستگاه هم اهمیت زیادی دارد. سونی و مایکروسافت در نسل نهم، دو مسیر کاملاً متفاوت را در طراحی ظاهری در پیش گرفته‌اند که سلیقه‌های متفاوتی را هدف قرار می‌دهد.

 بررسی ابعاد و ظاهر فضایی پلی استیشن 5

پلی استیشن 5 را می‌توان جسورانه‌ترین طراحی تاریخ سونی دانست. وقتی برای اولین بار این کنسول را از جعبه خارج می‌کنید، اولین چیزی که توجه شما را جلب می‌کند، ابعاد بسیار بزرگ آن است. این دستگاه یکی از بزرگ‌ترین کنسول‌های بازی ساخته شده در تاریخ محسوب می‌شود.

طراحی PS5 با آن منحنی‌های سفید رنگ و نورپردازی آبی و نارنجی، شباهت زیادی به سفینه‌های فضایی در فیلم‌های علمی-تخیلی دارد. سونی با این طراحی می‌خواهد فریاد بزند که این یک دستگاه نسل جدید و آینده‌نگرانه است. بدنه‌ی دستگاه از دو صفحه‌ی سفید بزرگ در طرفین و یک بخش مشکی براق در وسط تشکیل شده است.

نکته مهم در مورد جاگیری: به دلیل ابعاد بزرگ و فرم منحنی، پلی استیشن 5 ممکن است در قفسه‌های میز تلویزیون‌های استاندارد و قدیمی به راحتی جا نشود. این کنسول طوری طراحی شده که بیشتر به صورت ایستاده (عمودی) خودنمایی کند، هرچند پایه‌ای در جعبه وجود دارد که امکان قرار دادن آن به صورت خوابیده (افقی) را هم فراهم می‌کند. اگر طرفدار طراحی‌های خاص و چشم‌گیر هستید که بلافاصله نگاه مهمان‌ها را به خود جلب کند، PS5 برنده‌ی این بخش است.

 بررسی طراحی مینیمال و مهندسی شده ایکس باکس سری ایکس

در نقطه‌ی مقابل، مایکروسافت رویکردی کاملاً متفاوت، ساده و مهندسی شده را انتخاب کرده است. ایکس باکس سری ایکس شبیه به یک مکعب مستطیل مشکی‌رنگ و یکپارچه است که حالتی شبیه به کیس‌های کامپیوتر کوچک یا اصطلاحاً تاور (Tower) دارد.

طراحی این کنسول به سبک مینیمال (ساده‌گرایی که بر حذف جزئیات اضافه تمرکز دارد) انجام شده است. بدنه‌ی آن مشکی مات است که برخلاف بخش براق پلی استیشن، اثر انگشت و خط و خش را کمتر نشان می‌دهد. فن خنک‌کننده در بالای دستگاه قرار دارد و با حفره‌های سبز رنگی که در زیر توری مشبک آن پنهان شده، جلوه‌ی زیبایی به دستگاه داده است.

مزیت طراحی: شکل هندسی منظم ایکس باکس سری ایکس باعث می‌شود که خیلی راحت‌تر در کنار تلویزیون، ساندبار یا داخل قفسه‌های میز جا بگیرد. این کنسول تلاش نمی‌کند که مرکز توجه باشد، بلکه سعی دارد با وقار و سادگی با محیط خانه‌ی شما هماهنگ شود.

مقایسه درگاه‌های ارتباطی و اتصالات ورودی و خروجی

درگاه‌ها یا همان پورت‌ها، بخش‌هایی هستند که کابل‌ها و لوازم جانبی به آن‌ها متصل می‌شوند. هر دو کنسول تقریباً امکانات مشابهی را در اختیار شما می‌گذارند اما تفاوت‌های ریزی هم وجود دارد که باید بدانید:

• درگاه HDMI 2.1: هر دو دستگاه از پورت HDMI 2.1 استفاده می‌کنند. این نسخه جدید کابل تصویر است که اجازه می‌دهد بازی‌ها را با کیفیت 4K و سرعت 120 فریم بر ثانیه (تصویری بسیار روان و بدون تاری در حرکت‌های سریع) روی تلویزیون‌های جدید اجرا کنید.
• پورت‌های USB: هر دو کنسول دارای پورت‌های USB هستند که برای شارژ کردن دسته‌ها یا اتصال هارد اکسترنال (حافظه جانبی قابل حمل) استفاده می‌شوند. پلی استیشن 5 در جلوی دستگاه یک پورت USB-C (پورت‌های جدید و کوچکی که در گوشی‌های موبایل جدید می‌بینیم) دارد که سرعت بالایی دارد، اما ایکس باکس سری ایکس از پورت‌های استاندارد قدیمی‌تر استفاده می‌کند.
• ارتقای حافظه: تفاوت اصلی در نحوه افزایش حافظه است. برای اضافه کردن حافظه به ایکس باکس، می‌توانید یک کارت حافظه مخصوص شبیه به مموری کارت‌های قدیمی بخرید و خیلی راحت آن را در شیار پشت دستگاه فشار دهید. اما در پلی استیشن 5، باید قاب دستگاه را باز کنید و یک حافظه M.2 SSD (نوعی حافظه داخلی کامپیوتر شبیه به یک تراشه باریک) را با پیچ‌گوشتی در محل مخصوص نصب کنید. روش ایکس باکس راحت‌تر، اما کارت‌های حافظه‌ی آن معمولاً گران‌تر و کمیاب‌تر هستند.

نبرد سخت‌افزاری؛ بررسی قدرت پردازش و سرعت عملکرد

وقتی صحبت از کنسول‌های نسل نهم می‌شود، بحث‌های فنی و اعداد و ارقام همیشه داغ است. اما بیایید تعارف را کنار بگذاریم؛ برای بیشتر ما مهم نیست که داخل این جعبه‌های پلاستیکی دقیقاً چه قطعات پیچیده‌ای وجود دارد، بلکه مهم این است که بازی‌ها چقدر روان، زیبا و سریع اجرا می‌شوند. در این بخش، بدون اینکه شما را با اصطلاحات مهندسی گیج کنیم، قلب تپنده‌ی این دو دستگاه را بررسی می‌کنیم.

 مقایسه پردازنده مرکزی (CPU) و پردازنده گرافیکی (GPU)

برای درک بهتر، بیایید کنسول بازی را شبیه به یک دفتر متحرک تصور کنیم. در این دفتر، دو کارمند اصلی وجود دارند:

• پردازنده مرکزی یا CPU (مغز متفکر): این بخش مسئول محاسبات منطقی بازی است؛ مثلاً هوش مصنوعی دشمنان، فیزیکِ برخورد ماشین‌ها یا حرکات شخصیت‌ها. هر دو کنسول از پردازنده‌های قدرتمند شرکت AMD استفاده می‌کنند که عملکردی بسیار نزدیک به هم دارند.
• پردازنده گرافیکی یا GPU (نقاش هنرمند): این بخش مسئول خلق تصاویر، نورپردازی، سایه‌ها و هر چیزی است که شما روی صفحه می‌بینید. قدرت این بخش معمولاً با معیاری به نام ترافلاپس (Teraflops) سنجیده می‌شود. ترافلاپس مثل اسب‌بخار در ماشین است؛ هرچه بیشتر باشد، قدرت خام دستگاه بیشتر است.

روی کاغذ، ایکس باکس سری ایکس با داشتن 12 ترافلاپس قدرت، کمی قوی‌تر از پلی استیشن 5 با 10.28 ترافلاپس است. اما آیا در حین بازی این تفاوت را حس می‌کنید؟ صادقانه باید گفت در اکثر بازی‌ها خیر. تفاوت آنقدر جزئی است که شاید فقط اگر دو تلویزیون را کنار هم بگذارید و با ذره‌بین نگاه کنید متوجه شوید. هر دو کنسول می‌توانند بازی‌ها را با کیفیت فوق‌العاده 4K و با جزئیات خیره‌کننده اجرا کنند.

 تکنولوژی حافظه SSD و تاثیر آن بر سرعت بارگذاری بازی‌ها

بزرگ‌ترین جهش در این نسل، خداحافظی با هارد دیسک‌های قدیمی و پر سروصدا و سلام به حافظه‌های SSD (نوعی حافظه ذخیره‌سازی بسیار پرسرعت و بدون قطعه متحرک) است.

تاثیر SSD در بازی‌ها شبیه به معجزه است. اگر در نسل قبلی برای باز شدن یک بازی بزرگ مثل GTA باید چند دقیقه به صفحه‌ی لودینگ خیره می‌شدید، حالا این زمان به چند ثانیه کاهش یافته است. در واقع SSD همان چیزی است که به شما اجازه می‌دهد بلافاصله بعد از روشن کردن کنسول، وارد دنیای بازی شوید.

• مزیت سرعت سونی: پلی استیشن 5 از یک SSD سفارشی و فوق‌العاده سریع استفاده می‌کند که در حال حاضر سریع‌ترین نمونه در بین کنسول‌هاست. این یعنی بارگذاری بافت‌های بازی تقریباً آنی انجام می‌شود.
• مزیت حافظه و قابلیت مایکروسافت: SSD ایکس باکس کمی سرعت پایین‌تری دارد (که اصلا محسوس نیست) اما در عوض ظرفیتِ قابل استفاده‌ی بیشتری در اختیار شما می‌گذارد. همچنین ایکس باکس قابلیتی جادویی به نام کوییک رزوم (Quick Resume) دارد. با این قابلیت می‌توانید چند بازی را همزمان باز نگه دارید و در عرض چند ثانیه بین آن‌ها جابجا شوید، دقیقاً از همان جایی که بازی را رها کرده بودید.

سیستم خنک‌کننده و میزان سر و صدای دستگاه‌ها در هنگام بازی سنگین

اگر کنسول پلی استیشن 4 داشته‌اید، حتماً صدای فن آن را که شبیه به موتور جت هواپیما بود به خاطر دارید. خبر خوب این است که در نسل نهم، سکوت مطلق حکم‌فرماست.

پلی استیشن 5 به دلیل ابعاد بزرگی که دارد، از یک فن بزرگ و هیت‌سینک (قطعه‌ای فلزی برای دفع گرما) عظیم استفاده می‌کند. همچنین سونی برای انتقال گرما از پردازنده، از ماده‌ای خاص به نام فلز مایع (Liquid Metal) استفاده کرده که خنک‌کنندگی را بسیار بهینه می‌کند. نتیجه این است که حتی بعد از ساعت‌ها بازی سنگین، دستگاه کاملاً ساکت و خنک باقی می‌ماند.

ایکس باکس سری ایکس هم با طراحی مهندسی شده‌ی خود، هوا را از پایین می‌کشد و از فن بزرگ بالای دستگاه خارج می‌کند. این سیستم هم فوق‌العاده کم‌صدا و کارآمد است. بنابراین نگران داغ شدن یا سر و صدای آزاردهنده در هیچ‌کدام از این دو کنسول نباشید.

جدول مقایسه مشخصات فنی پلی استیشن 5 و ایکس باکس سری ایکس

برای اینکه یک دید کلی و سریع نسبت به تفاوت‌های روی کاغذ داشته باشید، نگاهی به جدول زیر بیندازید:

 تجربه کاربری و کنترلرها؛ حس واقعی بازی در دستان شما

شاید بتوان گفت مهم‌ترین ابزار تعامل شما با دنیای بازی، همان دسته‌ای است که ساعت‌ها در دست می‌گیرید. اگر کنسول را مغز سیستم بدانیم، کنترلر یا همان دسته، دستان شما در آن دنیاست. در نسل نهم، سونی و مایکروسافت دو مسیر کاملاً متفاوت را برای طراحی دسته‌های خود انتخاب کرده‌اند؛ یکی به دنبال انقلاب و تجربه‌ای کاملاً نو بوده و دیگری سعی کرده فرمول موفق قبلی خود را کامل‌تر کند.

جادوی دوال‌سنس (DualSense)؛ هپتیک فیدبک و تریگرهای تطبیق‌پذیر

سونی نام دسته‌ی جدید خود را دوال‌سنس گذاشته است و این نام‌گذاری بی‌دلیل نیست. این دسته سعی دارد حس لامسه را وارد بازی کند و در این کار بسیار موفق بوده است. دو ویژگی انقلابی در این دسته وجود دارد که باید آن‌ها را بشناسید:

• هپتیک فیدبک (Haptic Feedback): در دسته‌های قدیمی، لرزش دسته فقط یک ویبره‌ی ساده و یکنواخت بود. اما هپتیک فیدبک، یک سیستم لرزشی بسیار دقیق و هوشمند است. تصور کنید در بازی کاراکتر شما روی شن‌های ساحل قدم می‌زند؛ شما بافتی شنی و نرم را در دستان خود حس می‌کنید. حالا اگر وارد یک سطح یخی شوید، نوع لرزش تغییر کرده و حسی سُر و لغزنده را منتقل می‌کند. حتی ضربان قلب کاراکتر یا قطرات باران هم با لرزش‌های ریز قابل لمس هستند.
• تریگرهای تطبیق‌پذیر (Adaptive Triggers): دکمه‌های L2 و R2 که معمولاً برای گاز دادن در ماشین یا شلیک با اسلحه استفاده می‌شوند، در این دسته هوشمند شده‌اند. یعنی مقاومت آن‌ها تغییر می‌کند. مثلاً اگر بخواهید در بازی یک کمان را بکشید، هرچه زه کمان سفت‌تر شود، فشار دادن دکمه هم برای انگشت شما سخت‌تر می‌شود. یا اگر تفنگ شما گیر کند، دکمه قفل می‌شود و پایین نمی‌رود. این ویژگی حس واقع‌گرایانه‌ی بی‌نظیری به بازی می‌دهد.

علاوه بر این‌ها، دسته‌ی پلی استیشن 5 دارای میکروفون داخلی است که به شما اجازه می‌دهد بدون نیاز به هدست، با دوستانتان صحبت کنید.

کنترلر ایکس باکس؛ وفاداری به ارگونومی و راحتی کلاسیک

مایکروسافت بر این باور است که "چیزی که خراب نیست را نباید تعمیر کرد". دسته‌ی ایکس باکس وان یکی از خوش‌دست‌ترین کنترلرهای تاریخ بود و حالا در نسل جدید، مایکروسافت همان طراحی را کمی کوچک‌تر و راحت‌تر کرده است.

تمرکز اصلی در اینجا روی ارگونومی (دانشی که به طراحی ابزار متناسب با فیزیک بدن انسان می‌پردازد) بوده است. این دسته طوری طراحی شده که به راحتی در هر سایز دستی جای می‌گیرد و حتی پس از ساعت‌ها بازی، احساس خستگی نمی‌کنید. مایکروسافت روی بخش‌های پشتی دسته و روی ماشه‌ها (تریگرها) بافتی زبر و دانه‌دانه ایجاد کرده تا مانع از عرق کردن و لیز خوردن دست شود.

یک دکمه‌ی جدید به نام Share یا اشتراک‌گذاری هم در وسط دسته اضافه شده که گرفتن عکس و فیلم از بازی و فرستادن آن برای دوستان را بسیار راحت کرده است. درست است که این دسته ویژگی‌های جادویی دوال‌سنس را ندارد، اما به شدت قابل اعتماد، مقاوم و خوش‌دست است.

مقایسه عمر باتری و دوام دسته‌ها در استفاده طولانی‌مدت

یکی از تفاوت‌های اصلی این دو رقیب، در منبع انرژی آن‌هاست:

• باتری پلی استیشن 5: دسته‌ی دوال‌سنس دارای یک باتری داخلی قابل شارژ است. شما می‌توانید با یک کابل USB-C (همان کابلی که برای شارژ گوشی‌های جدید استفاده می‌شود) آن را شارژ کنید. نکته‌ی مهم اینجاست که ویژگی‌های پیشرفته مثل هپتیک فیدبک، مصرف باتری زیادی دارند. به طور معمول، این دسته بین 6 تا 10 ساعت شارژ نگه می‌دارد که برای یک روز بازی کافی است، اما شاید مجبور باشید آن را زیاد به شارژ بزنید.
• باتری ایکس باکس: دسته‌ی ایکس باکس به صورت پیش‌فرض از دو عدد باتری قلمی (AA) استفاده می‌کند. شاید این موضوع کمی قدیمی به نظر برسد، اما مزیت بزرگی دارد: اگر وسط بازی شارژ تمام شود، در عرض چند ثانیه باتری را عوض می‌کنید و نیازی به سیم‌کشی ندارید. البته می‌توانید باتری‌های شارژی مخصوص هم برای آن بخرید. دوام باتری در دسته‌ی ایکس باکس فوق‌العاده است و می‌تواند تا 30 یا 40 ساعت (چند برابر پلی استیشن) دوام بیاورد.

از نظر خرابی و دوام فیزیکی، هر دو دسته کیفیت ساخت بالایی دارند، اما مشکل رایجی به نام دریفت (Drift) در دنیای دسته‌ها وجود دارد؛ جایی که آنالوگ یا اهرم شستی خودبه‌خود حرکت می‌کند. متاسفانه این مشکل ممکن است پس از استفاده‌ی طولانی و خشن در هر دو برند دیده شود، اما به طور کلی مقاومت بدنه‌ی دسته‌ی ایکس باکس در برابر ضربه کمی بیشتر احساس می‌شود.

کتابخانه بازی‌ها؛ جنگ اصلی بر سر عناوین انحصاری است

تا اینجا درباره‌ی ظاهر و قدرت دستگاه‌ها صحبت کردیم، اما حقیقت این است که یک کنسول بازی بدون داشتن بازی‌های خوب، درست مانند یک ماشین مسابقه‌ی گران‌قیمت بدون بنزین است. مهم‌ترین عاملی که باید تصمیم شما را نهایی کند، بازی‌های انحصاری است.

بازی انحصاری (Exclusive) به بازی‌هایی گفته می‌شود که فقط و فقط برای یک دستگاه خاص ساخته شده‌اند و شما نمی‌توانید آن‌ها را روی دستگاه رقیب پیدا کنید. مثلاً اگر عاشق مرد عنکبوتی هستید، نمی‌توانید این بازی را روی ایکس باکس تجربه کنید. در ادامه تفاوت سبک بازی‌های این دو شرکت را بررسی می‌کنیم.

انحصاری‌های سونی؛ تمرکز بر داستان‌سرایی سینمایی

شرکت سونی در طول سال‌ها یک استراتژی مشخص و بسیار موفق داشته است: ساخت بازی‌هایی که شبیه به فیلم‌های سینمایی پرهزینه هالیوودی هستند. تمرکز اصلی پلی استیشن بر روی بازی‌های تک‌نفره و داستانی است که شما را در نقش قهرمان داستان قرار می‌دهند و احساسات شما را درگیر می‌کنند.

اگر به دنبال تجربه‌ای هستید که گرافیک خیره‌کننده، داستان عمیق و شخصیت‌پردازی قوی داشته باشد، پلی استیشن خانه‌ی شماست. برخی از مهم‌ترین عناوین انحصاری پلی استیشن عبارتند از:

• God of War (خدای جنگ): یک حماسه‌ی اکشن و اساطیری درباره‌ی پدری به نام کریتوس و پسرش که یکی از بهترین بازی‌های تاریخ محسوب می‌شود.

• Marvel’s Spider-Man (مرد عنکبوتی): تجربه‌ی تاب خوردن در میان آسمان‌خراش‌های نیویورک با لباس مرد عنکبوتی که هیجان خالص است.

• The Last of Us (آخرین بازمانده): یک درام پسا-آخرالزمانی و احساسی که بقا در دنیایی پر از زامبی را روایت می‌کند.

از آنجا که بسیاری از این آثار داستانی و انحصاری به‌صورت خرید جداگانه عرضه می‌شوند، کاربران ایرانی معمولاً برای تهیه آن‌ها از خرید گیفت کارت پلی استیشن استفاده می‌کنند؛ روشی امن و رایج برای شارژ اکانت و خرید بازی‌ها بدون درگیری با محدودیت‌های پرداخت بین‌المللی.

انحصاری‌های مایکروسافت؛ شوترها و نقش‌آفرینی‌های غربی

در سمت دیگر میدان، مایکروسافت سلیقه‌ی متفاوتی دارد. تمرکز اصلی ایکس باکس به طور سنتی روی بازی‌های تیراندازی (Shooter)، بازی‌های ماشینی و بازی‌های نقش‌آفرینی بزرگ (RPG) بوده است. بازی‌های نقش‌آفرینی بازی‌هایی هستند که شما می‌توانید شخصیت خود را بسازید، مهارت‌های او را ارتقا دهید و در یک دنیای بزرگ آزادانه بگردید.

ایکس باکس همچنین در زمینه‌ی بازی‌های آنلاین و چندنفره بسیار قدرتمند عمل می‌کند. اگر عاشق تفنگ‌بازی، رقابت آنلاین یا رانندگی در جاده‌های بی‌پایان هستید، ایکس باکس گزینه‌های جذابی دارد:

• Halo (هیلو): مشهورترین بازی تیراندازی علمی-تخیلی ایکس باکس که نماد این برند محسوب می‌شود.

• Forza Horizon (فورتزا هورایزن): بدون شک بهترین و گرافیکی‌ترین بازی ماشین‌سواری حال حاضر دنیا که می‌توانید در آن آزادانه رانندگی کنید.

• Starfield (استارفیلد): یک ماجراجویی فضایی عظیم که به شما اجازه می‌دهد به سیارات مختلف سفر کنید.

بررسی قابلیت Backward Compatibility (اجرای بازی‌های نسل‌های قبل)

یکی از ویژگی‌های فنی و بسیار کاربردی که در این نسل اهمیت پیدا کرده، قابلیت بکوارد کامپتیبیلیتی (Backward Compatibility) است. این اصطلاح فنی به زبان ساده یعنی آیا کنسول جدید من می‌تواند بازی‌های دستگاه‌های قدیمی‌تر را هم اجرا کند؟

وضعیت در پلی استیشن 5: سونی در این زمینه عملکرد خوبی دارد، اما محدود است. شما می‌توانید تقریباً تمام دیسک‌ها و بازی‌های دیجیتالی پلی استیشن 4 را روی پلی استیشن 5 اجرا کنید، اما بازی‌های قدیمی‌تر به‌صورت مستقیم پشتیبانی نمی‌شوند.

وضعیت در ایکس باکس: مایکروسافت پادشاه بی‌چون‌وچرای این قابلیت است و حتی بازی‌های Xbox 360 و نسل اول ایکس باکس را هم با کیفیت بهبود‌یافته اجرا می‌کند.

 سرویس‌های اشتراکی؛ کدام‌یک برای گیمر ایرانی به‌صرفه‌تر است؟

در شرایط اقتصادی فعلی که خرید یک بازی جدید ممکن است چند میلیون تومان هزینه داشته باشد، سرویس‌های اشتراکی مانند فرشته‌ی نجات برای گیمرها عمل می‌کنند. این سرویس‌ها دقیقاً شبیه به پلتفرم‌های تماشای فیلم هستند؛ شما به جای اینکه برای خرید هر فیلم به صورت جداگانه پول پرداخت کنید، یک حق اشتراک ماهانه می‌پردازید و به آرشیوی از صدها فیلم دسترسی پیدا می‌کنید. در دنیای بازی‌ها هم سونی و مایکروسافت چنین امکانی را فراهم کرده‌اند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

 ایکس باکس گیم پس (Game Pass)؛ نتفلیکس دنیای بازی‌ها

بدون شک، برگ برنده‌ی مایکروسافت در نسل نهم، سرویس ایکس باکس گیم پس است. بسیاری از کارشناسان این سرویس را نتفلیکسِ دنیای بازی‌ها می‌نامند و این لقب کاملاً برازنده‌ی آن است. شما با خرید اشتراک گیم پس، به صدها بازی متنوع دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید هر کدام را که دوست داشتید دانلود و بازی کنید. اما ویژگی طلایی گیم پس چیزی به نام عرضه‌ی روز اول است.

این یعنی وقتی مایکروسافت یک بازی بزرگ و انحصاری (مثل هیلو یا فورتزا) را می‌سازد، شما مجبور نیستید برای تجربه‌ی آن 70 دلار پول بدهید؛ بلکه این بازی درست در همان لحظه‌ی انتشار، به صورت رایگان وارد لیست گیم پس می‌شود. این ویژگی برای کاربر ایرانی که نگران هزینه‌ی بالای بازی‌های جدید است، یک مزیت فوق‌العاده محسوب می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از گیمرهای ایرانی برای فعال‌سازی این سرویس، از خرید گیفت کارت ایکس باکس استفاده می‌کنند؛ روشی ساده و امن که بدون نیاز به پرداخت ارزی مستقیم، امکان شارژ اکانت و استفاده کامل از Game Pass را فراهم می‌کند.

پلی استیشن پلاس (PS Plus)؛ پاسخ سونی به رقیب

سونی برای اینکه از رقیب خود عقب نماند، سرویس قدیمی پلاس را تغییر داد و آن را به سه سطح مختلف تقسیم کرد. برای اینکه گیج نشوید، این سطوح را به زبان ساده توضیح می‌دهیم:

• پلاس اسنشال (Essential): این همان حالت پایه‌ی قدیمی است که فقط اجازه می‌دهد آنلاین بازی کنید و ماهیانه دو یا سه بازی معمولی هدیه بگیرید.
• پلاس اکسترا (Extra): این گزینه جذاب‌ترین انتخاب برای اکثر کاربران است. با خرید این سطح، به کاتالوگی شامل حدود 400 بازی از کنسول‌های PS4 و PS5 دسترسی خواهید داشت که بسیاری از انحصاری‌های بزرگ و قدیمی سونی هم در آن وجود دارند.
• پلاس پرمیوم/دلوکس (Deluxe): این کامل‌ترین سطح است که علاوه بر موارد بالا، مجموعه‌ای از بازی‌های کلاسیک و قدیمی (مربوط به نسل‌های خیلی دور) را هم در اختیار شما می‌گذارد.

تفاوت مهم پلاس با گیم پس این است که سونی معمولاً بازی‌های انحصاری جدید و بزرگ خود را در روز اول عرضه وارد این سرویس نمی‌کند و شما باید آن‌ها را جداگانه بخرید و شاید بعد از یک سال وارد سرویس شوند.

مقایسه ارزش خرید اشتراک‌ها با توجه به قیمت ارز

اگر بخواهیم صادقانه و اقتصادی نگاه کنیم، برای یک کاربر ایرانی که می‌خواهد با کمترین هزینه بیشترین بازی را تجربه کند، ایکس باکس گیم پس به دلیل داشتن بازی‌های جدید در روز عرضه، ارزش خرید بالاتری دارد. اما اگر عاشق بازی‌های داستانی سونی هستید و قبلاً کنسول پلی استیشن نداشته‌اید، پلی استیشن پلاس اکسترا می‌تواند شما را ماه‌ها سرگرم کند.

نکته‌ی مهم در مورد خرید این سرویس‌ها در ایران، محدودیت‌های پرداخت بین‌المللی است. از آنجایی که ما به کارت‌های بانکی جهانی (مثل ویزا کارت) دسترسی نداریم، باید از گیفت کارت (کارت هدیه دیجیتالی که حاوی کدی برای شارژ کردن کیف پول اکانت شماست) استفاده کنیم.

برای این کار باید به سراغ فروشگاه‌های واسط معتبر بروید. برای مثال، وب‌سایت‌هایی مانند جیب استور به صورت تخصصی در این زمینه فعالیت می‌کنند و شما می‌توانید گیفت کارت‌های پلی استیشن یا ایکس باکس را با مبالغ مختلف و تحویل فوری از آن‌ها تهیه کنید تا بدون دردسر، اشتراک مورد نظر خود را روی کنسول فعال نمایید.

واقعیت مجازی (VR)؛ برتری مطلق سونی

یکی از جذاب‌ترین فناوری‌هایی که در سال‌های اخیر سر و صدای زیادی به پا کرده، واقعیت مجازی یا همان VR (تکنولوژی که با گذاشتن یک هدست روی سر، شما را کاملاً وارد محیط سه بعدی بازی می‌کند) است. اگر تصور می‌کنید بازی کردن فقط به معنای نشستن جلوی تلویزیون و نگاه کردن به صفحه نمایش است، واقعیت مجازی تعریف شما را تغییر خواهد داد. در این بخش، تفاوت رویکرد دو شرکت سونی و مایکروسافت زمین تا آسمان است و انتخاب شما را بسیار ساده می‌کند.

نگاهی به PSVR2 و تجربه بازی‌های واقعیت مجازی

سونی تنها شرکت سازنده کنسول است که با جدیت تمام روی واقعیت مجازی سرمایه‌گذاری کرده است. آن‌ها هدست جدیدی به نام پلی استیشن وی‌آر 2 (PSVR2) را عرضه کرده‌اند که مخصوص پلی استیشن 5 ساخته شده است.

وقتی این هدست را روی سر می‌گذارید، دیگر اتاق خودتان را نمی‌بینید؛ بلکه خودتان را دقیقاً در وسط میدان جنگ، در کابین یک ماشین مسابقه‌ای یا در نوک قله‌ی یک کوه می‌بینید. اگر سرتان را به چپ و راست بچرخانید، محیط بازی هم با شما می‌چرخد و حس می‌کنید واقعاً آنجا حضور دارید. چند نکته مهم درباره PSVR2 که باید بدانید:

• هزینه جداگانه: این هدست یک وسیله‌ی جانبی است و داخل جعبه‌ی کنسول نیست. شما باید آن را جداگانه بخرید که قیمت آن تقریباً به اندازه‌ی خودِ دستگاه پلی استیشن 5 است.
• کیفیت تصویر: این هدست از دو نمایشگر بسیار باکیفیت برای هر چشم استفاده می‌کند تا تصاویر شفاف و زنده باشند.
• دسته‌های مخصوص: این هدست دارای دسته‌هایی به نام سنس (Sense) است که شبیه به دسته‌ی اصلی PS5، لرزش‌های هوشمند دارد و حرکات دستان شما را دقیقاً در بازی شبیه‌سازی می‌کند.

بنابراین اگر عاشق تجربه‌های نو و هیجان‌انگیز هستید و بودجه‌ی کافی دارید، سونی با بازی‌های اختصاصی واقعیت مجازی (مثل Horizon Call of the Mountain) تجربه‌ای را به شما می‌دهد که رقیبش از آن محروم است.

رویکرد مایکروسافت نسبت به تکنولوژی VR

در سمت دیگر ماجرا، مایکروسافت موضعی کاملاً روشن و شاید کمی ناامید کننده برای طرفداران واقعیت مجازی دارد: فعلاً خبری نیست. مدیران ایکس باکس بارها اعلام کرده‌اند که تمرکز اصلی آن‌ها روی همان شیوه‌ی سنتی بازی کردن روی تلویزیون است. آن‌ها معتقدند که تکنولوژی واقعیت مجازی هنوز آنقدر فراگیر نشده که بخواهند برای کنسول ایکس باکس یک هدست اختصاصی بسازند.

البته این به آن معنا نیست که مایکروسافت با واقعیت مجازی مخالف است؛ آن‌ها در سیستم عامل ویندوز و کامپیوترهای شخصی از این تکنولوژی پشتیبانی می‌کنند، اما کنسول‌های ایکس باکس سری ایکس و اس هیچ‌گونه پشتیبانی از هدست‌های VR ندارند. پس اگر حتی یک درصد احتمال می‌دهید که در آینده بخواهید وارد دنیای واقعیت مجازی شوید، خرید ایکس باکس شما را به در بسته می‌رساند. در این زمینه، میدان نبرد کاملاً در اختیار سونی است.

بررسی نقاط قوت و ضعف نهایی برای تصمیم‌گیری بهتر

تا اینجای کار، تمام قطعات پازل را کنار هم چیدیم. از سخت‌افزار و ظاهر گرفته تا بازی‌ها و سرویس‌های اشتراکی را بررسی کردیم. اما برای اینکه بتوانید با اطمینان کامل کارت بانکی خود را بردارید و خرید را نهایی کنید، بیایید یک بار دیگر همه‌ی نکات مثبت و منفی را به صورت خلاصه و شفاف مرور کنیم. این بخش مثل یک ترازوی دقیق عمل می‌کند تا ببینید کفه‌ی ترازو به نفع کدام کنسول سنگین‌تر است.

 مهم‌ترین مزایای پلی استیشن 5

پلی استیشن 5 پادشاه تجربه‌های سینمایی و حسی است. اگر کیفیت داستان و غرق شدن در دنیای بازی برای شما اولویت اول است، سونی پیشنهادهای جذابی دارد:

• بازی‌های انحصاری شاهکار: سونی بهترین استودیوهای بازی‌سازی دنیا را در اختیار دارد. اگر می‌خواهید بازی‌هایی مثل God of War یا The Last of Us را تجربه کنید، چاره‌ای جز خرید این کنسول ندارید.
• دسته‌ی بازی انقلابی: همان‌طور که گفتیم، دسته‌ی دوال‌سنس با لرزش‌های دقیق و دکمه‌های هوشمندش، تجربه‌ای را به شما می‌دهد که در هیچ جای دیگر پیدا نمی‌کنید.
• پشتیبانی از واقعیت مجازی: اگر به تکنولوژی VR علاقه دارید، پلی استیشن 5 تنها راه ورود شما به این دنیا در بین کنسول‌های خانگی است.
• سرعت حافظه‌ی خارق‌العاده: سرعت بارگذاری بازی‌ها در این کنسول کمی سریع‌تر است و تقریبا هیچ زمانی را در صفحه‌ی لودینگ تلف نمی‌کنید.

 چالش‌ها و معایب پلی استیشن 5

هر گلی خاری دارد و کنسول سونی هم از این قاعده مستثنی نیست. قبل از خرید باید به این نکات توجه کنید:

• ابعاد بسیار بزرگ: پیدا کردن جا برای این کنسول غول‌پیکر در میز تلویزیون‌های معمولی واقعاً دشوار است و طراحی خاص آن شاید با هر دکوراسیونی جور در نیاید.
• هزینه‌ی بالای بازی‌ها: اگر نخواهید از سرویس پلاس استفاده کنید، خرید بازی‌های جدید (که قیمت جهانی 70 دلار دارند) در ایران هزینه‌ی بسیار سنگینی دارد.
• حافظه‌ی داخلی کمتر: فضای قابل استفاده‌ی این کنسول حدود 660 گیگابایت است که با توجه به حجم بالای بازی‌های امروزی، خیلی زود پر می‌شود و ارتقای آن هم نیاز به باز کردن دستگاه دارد.

 مهم‌ترین مزایای ایکس باکس (سری X و S)

مایکروسافت با سیاست مشتری‌مداری و سرویس‌های اقتصادی‌اش، دل بسیاری از گیمرها را به دست آورده است. مهم‌ترین دلایل برای خرید ایکس باکس عبارتند از:

• سرویس گیم پس (Game Pass): این بزرگ‌ترین برگ برنده‌ی ایکس باکس است. دسترسی به صدها بازی با یک حق اشتراک ارزان، برای گیمر ایرانی که دغدغه‌ی قیمت دلار را دارد، مثل یک رویاست.
• قدرت سخت‌افزاری: روی کاغذ، ایکس باکس سری ایکس کمی قوی‌تر از رقیب است و معمولاً بازی‌های مشترک را با ثبات بهتری اجرا می‌کند.
• سازگاری با نسل‌های قبل: اگر دیسک‌های قدیمی ایکس باکس 360 یا وان را دارید، می‌توانید آن‌ها را در دستگاه جدید بگذارید و با کیفیت بهتر بازی کنید.
• طراحی جمع‌وجور: ظاهر مکعبی و ساده‌ی این کنسول باعث می‌شود به راحتی در هر فضایی جا شود.

چالش‌ها و معایب ایکس باکس

در سمت دیگر، ایکس باکس هم ضعف‌هایی دارد که ممکن است شما را دلسرد کند:

• کمبود بازی‌های انحصاری داستانی: اگرچه بازی‌های تیراندازی و ماشین‌سواری خوبی دارد، اما هنوز نتوانسته در سبک بازی‌های ماجراجویی و سینمایی به پای سونی برسد.
• دسته با باتری قلمی: هنوز هم باید نگران خرید باتری قلمی باشید یا هزینه‌ی جداگانه‌ای برای خرید باتری شارژی بپردازید که برای کنسول سال 2024 کمی عجیب به نظر می‌رسد.
• هزینه‌ی ارتقای حافظه: اگر حافظه‌ی دستگاه پر شود، خرید کارت‌های حافظه‌ی مخصوص ایکس باکس بسیار گران‌تر از حافظه‌های استاندارد پلی استیشن تمام می‌شود.
• نبود واقعیت مجازی: اگر روزی هوس کنید بازی‌های VR انجام دهید، ایکس باکس هیچ گزینه‌ای برای شما ندارد.

جمع‌بندی نهایی؛ پلی استیشن بخریم یا ایکس باکس؟

رسیدن به پایان این مقایسه‌ی نفس‌گیر، شاید هنوز هم برای برخی از شما با تردید همراه باشد. حقیقت این است که پاسخِ سوال کدام کنسول بهتر است؟ یک نسخه‌ی واحد برای همه نیست. هر دو شرکت سونی و مایکروسافت، دستگاه‌هایی فوق‌العاده قدرتمند ساخته‌اند که هر کدام در زمینه‌ی خاصی می‌درخشند. انتخاب نهایی، دقیقاً مثل انتخاب بین چای و قهوه، به سلیقه‌ی شخصی، بودجه و انتظارات شما از سرگرمی بازمی‌گردد. برای اینکه بتوانید با خیال راحت تصمیم بگیرید، بیایید بر اساس شخصیت و نیازتان، برنده را مشخص کنیم:

• پلی استیشن 5 (PS5) را بخرید اگر: عاشقِ داستان‌های عمیق، سینمایی و شخصیت‌پردازی‌های قوی هستید و نمی‌خواهید شاهکارهایی مثل God of War یا Spider-Man را از دست بدهید. همچنین اگر دوست دارید جدیدترین تکنولوژی‌های حسی (مثل لرزش‌های خاص دسته‌ی دوال‌سنس) را تجربه کنید یا نیم‌نگاهی به دنیای واقعیت مجازی دارید، کنسول سونی خانه‌ی اصلی شماست.
• ایکس باکس (Xbox Series X/S) را بخرید اگر: به دنبال بهترین ارزش در برابر قیمت هستید. اگر نمی‌خواهید برای هر بازی جدید هزینه‌ی زیادی بپردازید، ترکیب کنسول ایکس باکس با سرویس اشتراکی گیم پس، اقتصادی‌ترین و عاقلانه‌ترین انتخاب در بازار ایران است. همچنین اگر بیشتر وقت خود را صرف بازی‌های آنلاین، تیراندازی و رقابتی می‌کنید یا آرشیوی از بازی‌های قدیمی دارید، مایکروسافت هوای شما را دارد.

در نهایت، فراموش نکنید که هدف اصلی، لذت بردن از دنیای بی‌نظیر بازی‌هاست. هر دو کنسول شاهکارهای مهندسی هستند که می‌توانند سال‌ها خاطرات شیرینی برای شما بسازند. پس خیلی وسواس به خرج ندهید؛ گزینه‌ای را که با قلبتان (و البته جیبتان) سازگارتر است انتخاب کنید و از ورود به نسل نهم لذت ببرید.