شرکت اوپناِیآی (OpenAI) اعلام کرد عرضهی مدل متنباز (Open Model) خود را که پیشتر نیز به تعویق افتاده بود، باز هم به زمان نامعلومی موکول کرده است. «سم آلتمن» (Sam Altman)، مدیرعامل OpenAI روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس (X) اعلام کرد که این شرکت برای انجام «تستهای ایمنی بیشتر» و بررسی «نقاط پرریسک»، نیاز به زمان بیشتری دارد و فعلاً برنامه مشخصی برای انتشار مدل ندارد.
وی نوشت:
«ما به جامعهی توسعهدهندگان اعتماد داریم و میدانیم با این مدل چیزهای بزرگی خواهند ساخت. اما وقتی وزنهای مدل (Weights) منتشر شوند، دیگر قابل بازگرداندن نیستند. این مسیر برای ما جدید است و میخواهیم همهچیز را بهدرستی انجام دهیم.»
ویژگیها و جایگاه مدل متنباز OpenAI
مدل متنباز OpenAI یکی از مورد انتظارترین رخدادهای دنیای هوش مصنوعی (AI) در تابستان ۲۰۲۵ محسوب میشود، در کنار مدل آیندهی جیپیتی-۵ (GPT-5) که بسیاری منتظر آن هستند. برخلاف GPT-5 که بهصورت آنلاین از طریق پلتفرمهایی مانند چتجیپیتی (ChatGPT) ارائه خواهد شد، مدل متنباز قرار است برای دانلود رایگان و اجرا بهصورت محلی (Locally Run) در اختیار توسعهدهندگان قرار گیرد.
این اقدام، تلاشی است از سوی OpenAI برای حفظ موقعیت خود به عنوان یکی از بازیگران اصلی سیلیکونولی (Silicon Valley) در رقابت شدید با شرکتهایی مانند:
-
اکسایآی (xAI) متعلق به ایلان ماسک
-
دیپمایند گوگل (Google DeepMind)
-
آنتروپیک (Anthropic)
همهی این شرکتها سرمایهگذاریهای میلیارد دلاری در توسعه مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی انجام دادهاند.
جدول اطلاعات مهم مدل و تأخیر
|
مشخصه |
توضیحات |
|---|---|
|
نام مدل |
مدل متنباز OpenAI |
|
نوع انتشار |
رایگان و قابل اجرا بهصورت محلی |
|
تاریخ انتشار اولیه |
تابستان ۲۰۲۵ (به تعویق افتاده) |
|
دلیل تأخیر |
نیاز به تستهای ایمنی بیشتر |
|
رقبا |
xAI، DeepMind، Anthropic |
|
قابلیت پیشبینیشده |
همتراز با مدلهای سری o شرکت OpenAI |
رقیبی تازه از چین: Moonshot AI
در همان روزی که OpenAI اعلام تأخیر کرد، استارتاپ چینی مونشات اِیآی (Moonshot AI) مدل جدید خود با نام Kimi K2 را رونمایی کرد؛ مدلی با یک تریلیون پارامتر که طبق بنچمارکهای منتشرشده، در برخی زمینههای کدنویسی عاملمحور (Agentic Coding) حتی از مدل GPT-4.1 نیز عملکرد بهتری دارد.
اظهارات تیم تحقیقاتی OpenAI
«آیدن کلارک» (Aidan Clark)، معاون تحقیقاتی OpenAI و مسئول تیم توسعه مدل متنباز نیز در پستی نوشت:
«از نظر توانمندی، فکر میکنیم این مدل فوقالعاده است. اما استاندارد ما برای مدلهای متنباز بسیار بالاست و احساس میکنیم باید زمان بیشتری صرف کنیم تا مطمئن شویم مدلی را عرضه میکنیم که از همه نظر به آن افتخار کنیم.»
همچنین طبق گزارش پیشین تککرانچ (TechCrunch)، مدیران OpenAI در حال بررسی اتصال این مدل متنباز به مدلهای مبتنی بر پردازش ابری (Cloud-hosted AI Models) برای انجام پرسشهای پیچیده هستند، هرچند هنوز مشخص نیست این ویژگیها در نسخه نهایی ارائه خواهند شد یا خیر.
جمعبندی برای مخاطب ایرانی
این تأخیر ممکن است روند رقابت جهانی در حوزهی مدلهای متنباز هوش مصنوعی را تحتتأثیر قرار دهد. برای توسعهدهندگانی که به دنبال اجرای مدلهای هوش مصنوعی بهصورت محلی هستند یا به دنبال راهحلهای جایگزین برای پروژههای داخلی هستند، این مدل میتواند آیندهای متفاوت رقم بزند؛ مشروط بر آنکه OpenAI در زمان مناسب، نسخهای قابل اعتماد و قدرتمند منتشر کند.
همچنین اگر قصد استفاده از پرداخت بینالمللی (International Payment) برای دسترسی به ابزارها یا خدمات OpenAI مانند ChatGPT Plus یا خرید گیفت کارت (Gift Card) برای فعالسازی اشتراکها را دارید، میتوانید از روشهای مطمئن موجود برای کاربران ایرانی بهره ببرید.
