چهره کلیدی ChatGPT به متا پیوست؛ شنجیا ژائو رهبر جدید MSL

متا از پژوهشگر سابق OpenAI برای رهبری واحد جدید هوش مصنوعی دعوت کرد

مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg)، مدیرعامل شرکت متا (Meta)، روز جمعه اعلام کرد که شنجیا ژائو (Shengjia Zhao)، پژوهشگر پیشین شرکت اوپن‌ای‌آی (OpenAI)، به‌عنوان رئیس تحقیقات در واحد جدید هوش مصنوعی متا به نام آزمایشگاه ابرهوش متا (Meta Superintelligence Labs - MSL) منصوب شده است.

ژائو پیش‌تر نقش کلیدی در توسعه پروژه‌های بزرگ OpenAI از جمله چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT)، جی‌پی‌تی-۴ (GPT-4) و اولین مدل استدلال هوش مصنوعی این شرکت به نام o1 داشته است.

انتخاب رهبر پژوهشی برای Meta Superintelligence Labs

مارک زاکربرگ در پستی در شبکه اجتماعی تردز (Threads) نوشت:
«با افتخار اعلام می‌کنم که شنجیا ژائو به‌عنوان دانشمند ارشد آزمایشگاه ابرهوش متا منصوب شده است. ژائو یکی از بنیان‌گذاران این واحد بوده و از همان روز اول، هدایت علمی آن را بر عهده داشته است. حالا که روند جذب نیرو با موفقیت پیش می‌رود و تیم ما شکل گرفته، تصمیم گرفتیم نقش رسمی رهبری او را تثبیت کنیم.»

ژائو در نقش جدید خود، مسئول تدوین دستور کار پژوهشی MSL خواهد بود و زیر نظر الکساندر وانگ (Alexandr Wang) فعالیت خواهد کرد؛ مدیرعامل سابق شرکت اسکیل AI (Scale AI) که اخیراً به‌عنوان رئیس این واحد جدید منصوب شده است.

نکته قابل‌توجه این است که وانگ سابقه‌ای در پژوهش علمی ندارد، و این موضوع او را به گزینه‌ای غیرمعمول برای رهبری یک آزمایشگاه هوش مصنوعی تبدیل کرده است. با این حال، حضور فردی مانند ژائو، که در توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی (Frontier AI Models) بسیار شناخته‌شده است، تعادل علمی تیم مدیریتی متا را تضمین می‌کند.

جذب نخبگان حوزه هوش مصنوعی از شرکت‌های پیشرو

برای تقویت تیم تحقیقاتی، متا اقدام به جذب پژوهشگران سطح بالا از شرکت‌های مختلفی از جمله OpenAI، گوگل دیپ‌مایند (Google DeepMind)، سیف سوپراینتلیجنس (Safe Superintelligence)، اپل (Apple)، و آنثروپیک (Anthropic) کرده است. همچنین برخی اعضای تیم‌های داخلی متا مانند آزمایشگاه تحقیقات بنیادین هوش مصنوعی (FAIR) و بخش هوش مصنوعی مولد (Generative AI) نیز به MSL منتقل شده‌اند.

زاکربرگ در پست خود تأکید کرد که ژائو مبتکر چندین پیشرفت کلیدی از جمله «الگوی جدید مقیاس‌پذیری» بوده است. به نظر می‌رسد که منظور او، مشارکت ژائو در توسعه مدل o1 است؛ مدلی که ژائو در کنار ایلیا ساتسکِور (Ilya Sutskever)، هم‌بنیان‌گذار OpenAI، از اعضای اصلی آن بود.

در حال حاضر، متا هنوز هیچ مدل استدلالی رقابتی مشابه o1 عرضه نکرده است، به همین دلیل توسعه مدل‌های استدلال هوش مصنوعی (AI Reasoning Models) به یکی از اولویت‌های اصلی MSL تبدیل شده است.

تمرکز زیرساختی متا برای رقابت در سطح جهانی

بر اساس گزارش وب‌سایت The Information در ماه ژوئن، ژائو به همراه سه پژوهشگر تأثیرگذار دیگر از OpenAI یعنی جیاهوی یو (Jiahui Yu)، شوچائو بی (Shuchao Bi) و هونگیو رن (Hongyu Ren) به MSL پیوسته‌اند. همچنین ترپیت بانسال (Trapit Bansal)، یکی دیگر از پژوهشگران OpenAI که با ژائو روی مدل‌های استدلالی کار کرده بود، و سه پژوهشگر از دفتر زوریخ OpenAI که در زمینه چندحالتی (Multimodality) فعالیت می‌کردند، جذب متا شده‌اند.

مارک زاکربرگ شخصاً تلاش زیادی برای جذب استعدادهای این واحد انجام داده است؛ از ارسال ایمیل‌های مستقیم تا دعوت پژوهشگران به ملک شخصی‌اش در لیک تاهو (Lake Tahoe). گفته می‌شود متا برای جذب این افراد، بسته‌های مالی با ارزش‌های ۸ تا ۹ رقمی (میلیون دلاری) پیشنهاد داده و حتی برخی از این پیشنهادها به‌صورت پیشنهادهای انفجاری (Exploding Offers) بوده‌اند که مهلت محدودی برای پذیرش دارند.

برای حمایت از فعالیت‌های تحقیقاتی MSL، متا همچنین سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در حوزه زیرساخت ابری (Cloud Infrastructure) انجام داده است.

استفاده از خوشه محاسباتی Prometheus تا سال ۲۰۲۶

بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، پژوهشگران MSL از سال ۲۰۲۶ به خوشه ابرمحاسباتی جدید متا با نام پرومتئوس (Prometheus) دسترسی خواهند داشت. این مرکز داده با ظرفیت ۱ گیگاوات در ایالت اوهایو (Ohio) احداث می‌شود و یکی از نخستین مراکز در سطح جهان با این مقیاس در حوزه آموزش مدل‌های هوش مصنوعی خواهد بود.

برای مقایسه، ۱ گیگاوات برق برای تأمین انرژی بیش از ۷۵۰ هزار خانه کافی است. این میزان توان محاسباتی، امکان اجرای آموزش‌های سنگین موردنیاز برای توسعه مدل‌های پیشرفته نسل بعدی (Frontier AI) را فراهم می‌کند.

چالش هماهنگی بین تیم‌های هوش مصنوعی متا

با اضافه شدن ژائو، متا اکنون دو دانشمند ارشد در زمینه هوش مصنوعی دارد:

• شِنجیا ژائو (Shengjia Zhao) در رأس Meta Superintelligence Labs

• یان لوکان (Yann LeCun) در رأس آزمایشگاه FAIR

تفاوت اصلی این دو تیم در افق زمانی پروژه‌هاست: FAIR بر روی تحقیقات بنیادی و بلندمدت متمرکز است، در حالی‌که MSL هدفش توسعه فناوری‌های پیشرفته و رقابتی در کوتاه‌مدت است.

نحوه تعامل و هم‌افزایی بین این سه واحد هوش مصنوعی در متا — FAIR، MSL و بخش هوش مصنوعی مولد — هنوز به‌طور دقیق مشخص نشده، اما نشانه‌ها از شکل‌گیری رهبری قدرتمند و چندلایه برای رقابت با OpenAI و گوگل خبر می‌دهند.