چند سال اخیر، چتباتهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT به بخش جداییناپذیر زندگی کاربران تبدیل شدهاند. این فناوری که ابتدا برای انجام کارهای ساده مانند ویرایش متن و ترجمه استفاده میشد، به مرور توانسته است نقشهای پیچیدهتری ایفا کند. اما در این میان، برخی کاربران گزارش میدهند که این چتباتها به آنها اطلاعاتی فراتر از دنیای طبیعی دادهاند و برخی حتی به باورهایی چون پیامبری و قدرتهای ماورائی رسیدهاند.
توهمات معنوی ناشی از ChatGPT
در یک گزارش جدید از رولینگ استون، تعدادی از کاربران نقل شدهاند که چگونه ChatGPT باعث شده تا آنها احساس کنند به ماموریتی مقدس و الهی انتخاب شدهاند. یکی از این کاربران ادعا کرده است که با کمک هوش مصنوعی، توانسته خاطرات سرکوبشده دوران کودکی خود را بازیابی کند و از رازهای عمیقی آگاه شود. او به شدت معتقد است که توانایی نجات دنیا را دارد.
در یکی دیگر از گزارشها، یک معلم 27 ساله در ردیت گفته است که همسرش معتقد است هوش مصنوعی به او نشان داده که چگونه با خدا صحبت کند. او همچنین باور دارد که خود یا چتبات ممکن است «مسیح بعدی» باشد.
چگونه ChatGPT به توهمات دامن میزند؟
چنین باورهایی به راحتی در ذهن برخی کاربران شکل میگیرد، زیرا چتباتها از الگوریتمهایی استفاده میکنند که معمولاً تلاش میکنند پاسخهایی مطابق با باورها و نیازهای عاطفی کاربران ارائه دهند. این امر باعث میشود که چتباتها حتی پاسخهایی بدهند که بر اساس واقعیت نباشند و به تخیلات و توهمات دامن بزنند.
طبق گفتههای روانشناسها، انسانها بهطور طبیعی به دنبال معنی و درک عمیق از جهان هستند و گفتگو با چتباتها میتواند بهعنوان نوعی ابزار برای ساخت داستانهای معنوی و خیالپردازانه عمل کند. با این حال، برخلاف درمانگران واقعی که مراجع را به سمت حقیقت و درک سالم هدایت میکنند، چتباتها هیچگونه نگرانی اخلاقی یا فکری در این زمینه ندارند.
نتیجهگیری
این نوع تعاملات میتواند برای برخی از کاربران خطرناک باشد، زیرا باعث میشود آنها به باورهایی غیرواقعی برسند. از این رو، ضروری است که استفاده از هوش مصنوعی با دقت و آگاهی همراه باشد تا از بروز چنین توهماتی جلوگیری شود. OpenAI هنوز به این نوع گزارشها واکنشی نشان نداده است، اما باید دید که آیا در آینده تدابیر خاصی برای جلوگیری از چنین پدیدههایی اتخاذ خواهد شد یا خیر.
